រឿង​រ៉ាវ​របស់​ទេវី​៖ សិស្ស​វិទ្យាល័យ​ដែល​កំពុង​ដឹក​នាំ​វិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​

អត្ថបទ​នេះមានជាភាសា៖ enEnglish

Georgi

By Georgi Simpkin

Communications Consultant


នៅ​វ័យ​១៩​ឆ្នាំ​ កញ្ញា​សុគន្ធ​ទេវី​គឺជា​សមាជិក​នៅក្នុង​ក្រុម​ជ័យលាភី​របស់​កម្មវិធី​ Technovation កម្ពុជា​ឆ្នាំ២០១៨​ និង​បាន​ទទួល​មូលនិធិ​វិនិយោគ​សម្រាប់​កម្មវិធី​ទូរ​ស័ព្ទ​ដៃ​របស់​គាត់​។ ទេវី​ក៏​ជា​អ្នកឈ្នះ​ពានរង្វាន់​ពន្លក​ថ្មី​ (Girl​ Innovator​ Award​) នៅក្នុង​កម្មវិធី​ពានរង្វាន់​ស្រ្តី​ឆ្នើម​ក្នុង​វិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​កម្ពុជា​ឆ្នាំ២០១៩របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​។ នៅ​ពេល​ដែល​ចោទសួរ​ថា​តើ​គាត់​មាន​គោល​បំណង​អ្វី​បន្ទាប់ពី​រៀនចប់​សាកល​វិទ្យាល័យ​ គាត់​អាច​ឆ្លើយ​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា​ “ខ្ញុំ​ចង់​ក្លាយជា​សហគ្រិន​បច្ចេកវិទ្យា​”។ ក្នុង​វ័យ​មិន​ទាន់​២០​ឆ្នាំ​ផង​ ទេវី​កំពុង​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណើរ​របស់​គាត់​ដើម្បី​ក្លាយ​ជា​អ្នកដឹកនាំ​ស្រ្តី​ក្នុង​វិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​កម្ពុជា​។

និស្សិត​ស្រ្តី​ភាគច្រើន​ដែល​មាន​អាយុ​ប្រហែល​ទេវី​ ដែល​ទើបនឹង​បញ្ចប់​ឆ្នាំ​មូលដ្ឋាន​នៅ​សា​កល​វិទ្យាល័យ​បអាច​នឹង​ចំណាយពេល​ឈប់​សម្រាក​ដើម្បី​ជួបជុំ​គ្រួសារ​ ឬមិត្ត​ភ័ក្ត​។ ប៉ុន្តែ​នៅពេល​ដែល​គាត់​មាន​វិស្សមកាល​ ទេវី​ដែល​កំពុងតែ​សិក្សា​មុខជំនាញ​វិស្វកម្ម​កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ​ចំណាយ​ពេល​៣​ទៅ​៤​ម៉ោង​ធ្វើដំណើរ​ពី​វិទ្យាស្ថាន​បច្ចេកវិទ្យា​គិរីរម្យ​ទៅ​ភ្នំពេញ​ដើម្បី​ជួប​ក្រុមការងារ​អាជីវកម្ម​បច្ចេកវិទ្យា​របស់​គាត់​។

តើ​ទេវី​ធ្វើ​ដូច​ម្ដេច​ខ្លះ​បាន​ជា​គាត់​ទទួល​ជោគជ័យ​ច្រើន​បែប​នេះ​តាំងពី​វិទ្យាល័យ​ ពេល​ដែល​ទេវី​ដឹង​ថា​ខ្លួន​មាន​ចំណាប់​អារម្មណ៍​លើ​វិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​គឺ​នៅ​ឆ្នាំ២០១៧​ ពេល​ដែល​គាត់​មាន​អាយុ ១៧ឆ្នាំ​។ វិទ្យាល័យ​របស់​ទេវី​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​កម្មវិធី​ Technovation​ ដែល​ជា​កម្មវិធី​ប្រកួត​ប្រជែង​បច្ចេកវិទ្យា​ និង​សហគ្រិនភាព​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​កុមារី​អាយុ​ពី១០ទៅ១៨ឆ្នាំ​។ កម្មវិធី​នេះ​ទទួល​បាន​ជំនួយ​ដំបូង​ពី​គម្រោង​ DI​ និង​បច្ចុប្បន្ន​គាំទ្រ​ដោយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ និង​វិស័យ​ឯកជន​។ ទេវី​និយាយ​ថា​ “មុន​ពេល​ចូលរួម​កម្មវិធី​ Technovation​ ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា​ខ្ញុំ​ចង់​ធ្វើ​អ្វី​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត​នោះ​ទេ​។ ខ្ញុំ​មិន​មាន​ផែនការ​ ហើយ​មិនដឹង​ថា​អាច​ជួយ​ដល់​សង្គម​បាន​តាម​របៀប​ណា​”។ បន្ទាប់​ពី​បាន​ចូល​រួម​ជាមួយ​បច្ចេកវិទ្យា​ ទេវី​បាន​រក​ឃើញ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​របស់​ខ្លួន​។ នៅ​ឆ្នាំ២០១៧​ គំនិត​បង្កើត​កម្មវិធី​ទូរស័ព្ទ​ដៃ​របស់​ទេវី​ដែល​ភ្ជាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ជាមួយ​នឹង​ទិន្នន័យ​សុខភាព​របស់​ខ្លួន​បាន​ឈាន​ទៅដល់​ត្រឹម​វគ្គ​ប្រកួត​ពាក់​កណ្ដាល​ផ្ដាច់ព្រ័ត្រ​អន្តរជាតិ​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ឆ្នាំ២០១៨​ ទេវី​បាន​ទទួល​ជ័យលាភី​សម្រាប់​គំនិត​កម្មវិធី​បង្កើត​ថ្មី​ឈ្មោះថា​ E-Lab.

E-Lab​ គឺជា​កម្មវិធី​ទូរ​ស័ព្ទ​ដែល​មាន​មាតិកា​អប់រំ​អំពី​វិធី​ដែល​មាន​សុវត្ថិភាព​សម្រាប់​ធ្វើ​ពិសោធន៍​វិទ្យាសាស្រ្ត​មាននៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​សិក្សា​ជាតិ​សម្រាប់​សិស្ស​វិទ្យាល័យ​ពី​ថ្នាក់​ទី៧ដល់ទី១២​។ ទេវី​និយាយ​ថា​ “នៅ​តាម​សាលា​រដ្ឋ​នានា​ សិស្ស​រៀន​អំពី​ទ្រឹស្ដី​វិទ្យាសាស្រ្ត​ ប៉ុន្តែ​យើង​មិន​ដែល​បាន​ធ្វើ​ពិសោធន៍​ផ្ទាល់​នោះ​ទេ​។ វា​ពិតជា​ពិបាក​ក្នុង​ការ​សិក្សា​។ សិស្ស​ភាគច្រើន​ត្រូវ​ទន្ទេញ​មេរៀន​ដើម្បី​ប្រលង​ជាប់​ តែ​នេះ​មិន​មែន​ជា​វិធី​ល្អ​សម្រាប់​រៀន​សូត្រ​នោះ​ទេ​។ យើង​មិន​អាច​ប្រើប្រាស់​ចំណេះដឹង​នោះ​ទេ​បើ​សិន​ជា​យើង​មិន​យល់​ពី​វា​ផង​។” ទេវី​បាន​ប្រែក្លាយ​គំនិត​នេះ​ទៅជា​គម្រោង​ពិតប្រាកដ​ដែល​មាន​គ្រូបង្វឹក​បច្ចេកទេស​ និង​អាជីវកម្ម​នៅក្នុង​កម្មវិធី​ Technovation​ ឆ្នាំ២០១៨​ ហើយ​ពេលនោះ​គឺ​ E-Lab​ បាន​កើតឡើង​។

មិនយូរ​ប៉ុន្មាន​បន្ទាប់ពី​ឈ្នះ​កម្មវិធី​ Technovation​ ក្រុម​ E-Lab​ ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​រើស​នៅក្នុង​កម្មវិធី​ យុវ​ច្នៃ​កម្ពុជា​ របស់​គម្រោង​ DI​ ដែល​ជា​កម្មវិធី​រយៈពេល៣ខែ​ដើម្បី​ប្រែក្លាយ​គំនិត​ច្នៃ​បង្កើត​ឱ្យ​ក្លាយជា​ដំណោះស្រាយ​ និង​សកម្មភាព​ជាក់ស្ដែង​។ ក្រុម​ E-Lab​ ទទួល​បាន​មូលនិធិ​ជំនួយ​ចំនួន​ ៣៥០០​ ដុល្លារ​អាមេរិក​ដើម្បី​ចាប់ផ្ដើម​អាជីវកម្ម​របស់​ពួកគាត់​។ ទេវី​បាន​បន្ត​ថា​ “នៅពេល​នោះ​យើង​មានតែ​មា​តិ​ការ​ជា​វីដេអូ​ ប៉ុន្តែ​មិន​មានកម្ម​វិធី​ដើម្បី​បង្ហោះ​វីដេអូ​នោះ​ទេ​។ កម្មវិធី​យុវ​ច្នៃ​កម្ពុជា​បាន​ផ្ដល់​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​ផលិត​វីដេអូ​ សេវាកម្ម​ប្រឹក្សា​ និង​វគ្គ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​សង្គម​ដើម្បី​ឱ្យ​យើង​ឈាន​ទៅ​ជំហាន​បន្ទាប់​”។

ជាមួយ​នឹង​មូលនិធិ​ជំនួយ​ពី​កម្មវិធី​យុវ​ច្នៃ​កម្ពុជា​ក្រុម​ការងារ​ E-Lab​ បាន​ផលិត​វីដេអូ​ និង​ធ្វើការ​ស្រាវជ្រាវ​បន្ថែម​ទៀត​អំពី​ការពិសោធន៍​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដោយមាន​សុវត្ថិភាព​នៅផ្ទះ​។ កញ្ញា​បាន​ពន្យល់​ថា​៖ “នៅក្នុង​វីដេអូ​របស់​ពួក​យើង​ សិស្សានុសិស្ស​ត្រូវតែ​អនុវត្ត​តាម​គន្លឹះ​សុវត្ថិភាព​របស់​ពួក​យើង​មុន​ពេល​ដែល​ពួកគាត់​ធ្វើការ​ពិសោធន៍​ ពីព្រោះ​ពួក​យើង​ចង់​ធានា​បាន​ថា​សិស្សានុសិស្ស​ដែល​ប្រើប្រាស់​មាន​សុវត្ថិភាព​។” នៅ​ពេល​នេះ​កញ្ញា​ទេវី​ និង​ក្រុម​របស់​គាត់​បាន​បង្ហាញខ្លួន​នៅក្នុង​វីដេអូ​ ប៉ុន្តែ​ពួកគាត់​គ្រោង​នឹង​មាន​គ្រូបង្រៀន​បន្ថែម​ទៀត​នា​ពេល​អនាគត​ដើម្បី​កសាង​ទំនុកចិត្ត​ជាមួយ​សិស្ស​ និង​លើកទឹកចិត្ត​ពួកគាត់​ឱ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​ការធ្វើពិសោធន៍​​វិទ្យាសាស្ត្រ។

បន្ទាប់ពី​កម្មវិធី​យុវ​ច្នៃ​កម្ពុជា​ កញ្ញា​ទេវី​ និង​ក្រុម​របស់​គាត់​មាន​គម្រោ​ងធំៗ​ជាច្រើន​ដើម្បី​បង្កើត​ឱកាស​អប់​រំ​ស្មើ​ៗគ្នា​ដល់​សិស្សានុសិស្ស​ទាំងអស់​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ “មិន​មែន​សិស្ស​វិទ្យាល័យ​ទាំងអស់​សុទ្ធតែ​មាន​ទូរស័ព្ទ​ប្រើ​នោះ​ទេ​ ដូច្នេះ​ពួក​យើង​ចង់​បង្កើត​យុទ្ធនាការ​មួយ​ដើម្បី​ផ្សព្វផ្សាយ​ទៅដល់​សាលារៀន​នៅ​តាម​ជនបទ​ ហើយ​បង្រៀន​ពួកគាត់​អំពី​ការធ្វើពិសោធន៍​​វិទ្យាសាស្ត្រ និង​អត្ថប្រយោជន៍​របស់​វា​។ ពួក​យើង​ចង់​បង្កើត​ក្រុម​អ្នកតំណាង​ E-lab​ ប្រចាំ​សាលា​នានា​ ដូច្នេះ​ពួកគាត់​អាច​ធ្វើការ​ពិសោធន៍​បាន​។ ហើយ​ប្រសិន​បើ​ពួក​យើង​អាច​ស្វែងរក​ជំនួយ​បាន​គ្រប់គ្រាន់​ ពួក​យើង​នឹង​ផ្តល់​ជូន​កុំព្យូទ័រ​ថា​ប្លែ​ត (Tablet​) មួយ​គ្រឿង​នៅ​តាម​សាលារៀន​។”

កញ្ញា​ទេវី​ក៏បាន​ផ្ទេរ​ចំណោះ​ដឹងពី​បទពិសោធន៏​ និង​វគ្គ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ដែល​ទទួល​បាន​ពី​ក្រុម​ការងារ​ DI​ ដើម្បី​ឱ្យ​ជួយ​ដល់​ក្មេង​ស្រី​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​។ នៅក្នុង​ឆ្នាំ២០១៩​ កញ្ញា​គឺជា​សិស្ស​តំណាង​ម្នាក់​ដែល​បាន​ធ្វើដំណើរ​ទៅ​ទីក្រុង​ San​ Francisco​ ជាមួយ​ក្រុម​កម្ពុជា​ដែល​បាន​ឈាន​ដល់​វគ្គ​ផ្តាច់ព្រ័ត្រ​កម្រ​ិ​តអន្តរជាតិ​នៃ​កម្មវិធី​ Technovation​។ “ខ្ញុំ​បាន​ព្យាយាម​ជួយ​កុមារី​អ្នក​ប្រកួត​ជាច្រើន​នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​គាត់​ត្រៀមខ្លួន​សម្រាប់​ធ្វើ​បទ​បង្ហាញ​ និង​ជួយ​ពួកគាត់​ឱ្យ​កាន់តែ​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​។ ពួកគាត់​ទទួល​បាន​ចំណាត់​ថ្នាក់​លេខ​២​ ហើយ​អ្នក​ទាំងអស់គ្នា​ពិតជា​សប្បាយ​ចិត្ត​ណាស់​។”

បើ​គិត​ត្រឡប់​ទៅ​កាលពី៣ឆ្នាំមុន​ កញ្ញា​ទេវី​បាន​និយាយ​ថា​គាត់​នៅតែ​មិន​ជឿ​លើ​អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​ទេ​។ វា​ពិបាក​នឹង​ស្រមៃ​ថា​ក្មេងស្រី​ដែល​ពោរ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​ទំនុក​ចិត្ត​ម្នាក់​មិន​អាច​និយាយ​ជាមួយ​អ្នកដទៃ​ដោយ​មើល​ក្រសែភ្នែក​ ប៉ុន្តែ​គាត់​បាន​និយាយ​ថា​៖ “នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៧​ ទោះបីជា​ខ្ញុំ​អាច​និយាយ​ភាសា​អង់គ្លេស​បាន​យ៉ាង​ល្អ​ក៏ដោយ​ ខ្ញុំ​នៅតែ​មាន​អារម្មណ៍​អៀន​នៅ​ពេល​ដែល​និយាយ​ទៅ​កាន់​អ្នក​ជុំវិញ​ខ្លួន​ និង​មិន​អាច​សូម្បី​តែ​មើល​ខ្សែ​ភ្នែក​របស់​ពួកគាត់​នៅ​ពេល​ដែល​កំពុង​និយាយ​។ ឥឡូវ​នេះ​ខ្ញុំ​មានទំនុក​ចិត្ត​លើ​ខ្លួន​ឯង​ ហើយ​ខ្ញុំ​ចង់​ជួយ​អ្នកដទៃ​។”

នៅ​ពេល​ដែល​កញ្ញា​ទេវី​ និង​ក្រុម​របស់​គាត់​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កម្មវិធី​យុវ​ច្នៃ​កម្ពុជា​ ពួក​គាត់​ក៏​បាន​ចូលរួម​ស្វែង​យល់​ជា​មួយ​បណ្ដាញ​ដៃគូ​របស់​គម្រោង​ DI​ ក៏ដូចជា​បុគ្គល​និង​កម្ម​វិ​ធី​ផ្សេង​ៗគ្នា​ផង​ដែរ​។ “ពួក​យើង​បាន​បង្ហាញ​ផលិតផល​របស់​ពួក​យើង​នៅ​តាម​កម្មវិធី​ផ្សេង​ៗដូចជា​កម្មវិធី​ Barcamp និង STEM ដែល​ពិត​ជា​កម្មវិធី​ដ៏​អស្ចារ្យ​សម្រាប់​ពួក​យើង​ក្នុង​ការ​ជួប​ជាមួយ​មនុស្ស​ដែល​មាន​ចំណាប់​អារម្មណ៍​នឹង​អ្វី​ដែល​ពួក​យើង​កំពុងតែ​ធ្វើ​។” គាត់​ក៏បាន​និយាយ​ពី​របៀប​ដែល​គម្រោង​ DI​ បាន​ជួយ​គាត់​ឱ្យ​ក្លាយជា​គាត់​ដូចសព្វថ្ងៃ​នេះ​ផង​ដែរ​។ “DI​ បាន​បង្កើត​ឱកាស​ជាច្រើន​សម្រាប់​ខ្ញុំ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ខ្ញុំ​ក្លាយជា​ខ្ញុំ​សព្វថ្ងៃ​នេះ​។ ពួកគាត់​បាន​ជួយ​គាំទ្រ​ខ្ញុំ​ និង​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដទៃទៀត​ដែល​បាន​តស៊ូ​ និង​ឆ្លងកាត់​បញ្ហា​ជាច្រើន​។ DI​ ពិតជា​បាន​ជួយ​ពួក​យើង​ច្រើនណាស់​។”

ជាមួយ​នឹង​ភាព​ច្បាស់​លាស់​អំពី​ផែនការ​ និង​គំនិត​សម្រាប់​ពេល​អនាគត​ថា​គាត់​នឹង​សម្រេច​បាន​ទាំង​ផ្នែក​វិជ្ជាជីវៈ​ និង​ផ្ទាល់ខ្លួន​ អ្នក​មិន​អាច​ធ្វើអ្វី​បាន​នោះ​ទេ​ក្រៅពី​ជួយ​គាំទ្រ​គាត់​។ គាត់​និយាយ​ថា​៖ “ខ្ញុំ​មាន​មហិ​ច្ឆិ​តា​ណាស់​។ ខ្ញុំ​ចង់​សម្រេច​បាន​នូវ​គោលដៅ​ជាច្រើន​។ ខ្ញុំ​ចង់​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្មវិធី​ទូរ​សព្ទ​ E-lab​ មានដំណើរ​ការ​ជោគជ័យ​ និង​ចង់​ពង្រីក​ទៅដល់​គ្រប់​ខេត្ត​ក្រុង​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។” គាត់​បាន​បន្ត​ថា​៖ “ខ្ញុំ​មាន​ផែនការ​ច្បាស់លាស់​។ ខ្ញុំ​ដឹង​ថា​ខ្ញុំ​អាច​ប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ដើម្បី​បង្កើត​ជា​លទ្ធផល​វិជ្ជមាន​ដល់​សង្គម​ និង​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នានា​នៅក្នុង​សង្គម​ដែល​ប្រជាជន​របស់ខ្ញុំ​កំពុង​ជួបប្រទះ​។”